Soru
evrenin mikro düzeyde olasılıkçı makro düzeyde determinist ve nedensel olması gibi, davranış genetiğine göre teoride genetik determinizm yok ama pratikte doğduğunuz şartlar sonsuza kadar sabit neredeyse. dediğimde yanlış bir durum var mı?
Yanıt
Var, mesela hepsi. Yani hiç yoksa şu var, tüm traitlerin kalıtsallık ortalaması yaklaşık 50%, yani karakteristik özelliklerin neredeyse yarısı gen-dışı etkenlerle belirleniyor. Dahası bizim bu h^2 dediğimiz şey popülasyon bakımından bir açıklama, birey düzeyinde bir açıklamaya sahip değil. Genetik önemli, hatta *sistematik* etkenler içinde belki de önemlisi diye genetik dışında önemli faktör yok demek değil. En basitinden Damien Morris'in Behavioral Genetics and Human Agency makalelerini tavsiye edebilirim https://zenodo.org/records/22110727